Κανονισμός (ΕΕ) 2019/1150: κύριες παράμετροι κατάταξης στους όρους — η σελίδα ExtraNet δεν είναι το άρθρο 5

Το νομικό ερώτημα δεν είναι «ποιος είναι ο αλγόριθμος». Είναι αν ο Κανονισμός (ΕΕ) 2019/1150 εφαρμόζεται στη σύμβαση ξενοδοχείου και πλατφόρμας, τι πρέπει να λένε οι όροι για την κατάταξη και την επί πληρωμή προβολή, και πότε μια πτώση είναι περιορισμός που χρειάζεται αιτιολογία σε σταθερό μέσο. Ο κανονισμός θέτει κανόνες ώστε οι επιχειρηματικοί χρήστες υπηρεσιών διαδικτυακής διαμεσολάβησης να έχουν κατάλληλη διαφάνεια, δικαιοσύνη και αποτελεσματικές δυνατότητες προσφυγής. Το βάρος του κειμένου είναι η διαφάνεια του δεσμού, όχι η αποκάλυψη του μηχανήματος.

Εφαρμόζεται σε υπηρεσίες διαδικτυακής διαμεσολάβησης που παρέχονται σε επιχειρηματικούς χρήστες εγκατεστημένους ή διαμένοντες στην Ένωση, οι οποίοι μέσω εκείνων των υπηρεσιών προσφέρουν αγαθά ή υπηρεσίες σε καταναλωτές στην Ένωση, ανεξαρτήτως τόπου εγκατάστασης του παρόχου και ανεξαρτήτως του κατά τα άλλα εφαρμοστέου δικαίου. Η κατάταξη (ranking) είναι η σχετική προβολή που δίδεται σε αγαθά ή υπηρεσίες μέσω υπηρεσιών διαδικτυακής διαμεσολάβησης, όπως παρουσιάζονται, οργανώνονται ή κοινοποιούνται από τον πάροχο, ανεξαρτήτως του τεχνολογικού μέσου. Ο ορισμός του άρθρου 2(8) μετρά τη σχετική θέση, όχι τον εσωτερικό κώδικα.

Οι πάροχοι οφείλουν να εκθέτουν στους όρους τους τις κύριες παραμέτρους που καθορίζουν την κατάταξη και τους λόγους της σχετικής σημασίας εκείνων των παραμέτρων έναντι άλλων. Αν οι κύριες παράμετροι περιλαμβάνουν τη δυνατότητα να επηρεαστεί η κατάταξη έναντι άμεσης ή έμμεσης αμοιβής από επιχειρηματικούς χρήστες, ο πάροχος οφείλει επίσης να περιγράψει εκείνες τις δυνατότητες και τα αποτελέσματα της αμοιβής στην κατάταξη. Οι περιγραφές πρέπει να επαρκούν ώστε οι επιχειρηματικοί χρήστες να κατανοούν επαρκώς αν και σε ποιον βαθμό ο μηχανισμός λαμβάνει υπόψη τα χαρακτηριστικά των αγαθών και υπηρεσιών και τη σημασία εκείνων των χαρακτηριστικών για τους καταναλωτές. Κατά την τήρηση του άρθρου 5 οι πάροχοι δεν υποχρεούνται να αποκαλύπτουν αλγορίθμους ή πληροφορίες που, με εύλογη βεβαιότητα, θα επέτρεπαν εξαπάτηση καταναλωτών ή βλάβη μέσω χειραγώγησης αποτελεσμάτων αναζήτησης. Η ιδιωτική αυτονομία των όρων δεν αντικαθίσταται από δικαίωμα του συνεργάτη να λάβει τον αλγόριθμο. Αντικαθίσταται από την υποχρέωση να διαβάσει, στους όρους, ποιες κύριες παράμετροι μετράνε και αν η αμοιβή μετακινεί τη θέση.

Όταν ο πάροχος αποφασίζει να περιορίσει ή να αναστείλει την παροχή των υπηρεσιών του σε συγκεκριμένο επιχειρηματικό χρήστη ως προς μεμονωμένα αγαθά ή υπηρεσίες, οφείλει να του παράσχει, πριν ή κατά τον χρόνο που ο περιορισμός ή η αναστολή παράγει αποτελέσματα, αιτιολογία σε σταθερό μέσο. Η αιτιολογική σκέψη 22 αναφέρει ότι οι πάροχοι μπορούν επίσης να περιορίσουν μεμονωμένες καταχωρίσεις, για παράδειγμα με υποβάθμιση ή με αρνητική επίδραση στην εμφάνιση του επιχειρηματικού χρήστη, περιλαμβανομένης της μείωσης της κατάταξής του. Μια πτώση θέσης ενδέχεται λοιπόν να είναι περιορισμός που χρειάζεται λόγους, και δη σε σταθερό μέσο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε ημερήσια κίνηση του πίνακα είναι τέτοιος περιορισμός.

Οι πάροχοι οφείλουν να περιλαμβάνουν στους όρους περιγραφή κάθε διαφοροποιημένης μεταχείρισης που δίνουν ή ενδέχεται να δώσουν σε αγαθά ή υπηρεσίες που προσφέρει ο ίδιος ο πάροχος ή χρήστες που ελέγχει, έναντι άλλων επιχειρηματικών χρηστών, και η περιγραφή καλύπτει την κατάταξη ή άλλες ρυθμίσεις που επηρεάζουν την πρόσβαση των καταναλωτών. Οφείλουν επίσης να διαθέτουν εσωτερικό σύστημα εξέτασης καταγγελιών, εύκολα προσβάσιμο και δωρεάν για τους επιχειρηματικούς χρήστες, για καταγγελίες περί μη συμμόρφωσης προς τον κανονισμό και περί μέτρων ή συμπεριφοράς του παρόχου που συνδέονται άμεσα με την υπηρεσία διαμεσολάβησης. Προτεινόμενες μεταβολές των όρων δεν εφαρμόζονται πριν από την εκπνοή προθεσμίας που είναι εύλογη και ανάλογη και τουλάχιστον 15 ημερών από την κοινοποίηση στους ενδιαφερόμενους επιχειρηματικούς χρήστες.

Η σελίδα της Booking.com for Partners με τίτλο Improve visibility and ranking αναφέρει ότι τα αποτελέσματα αναζήτησης που βλέπουν οι ταξιδιώτες βασίζονται σε προτιμήσεις από τη συμπεριφορά αναζήτησης, τη δυναμική της αγοράς και την επίδοση του καταλύματος, και κατονομάζει conversion, Average Daily Rate, ακυρώσεις, βαθμολογία σελίδας καταλύματος και Guest Review Score ως πεδία στα οποία μπορεί να εργαστεί ο συνεργάτης. Η ίδια σελίδα κατευθύνει την εργασία κατάταξης και προβολής στο ημερολόγιο του extranet, στο Boost performance, στο Opportunity Centre και στα προγράμματα Genius, Preferred, Preferred Plus, Visibility Booster και Booking Holdings Sponsored Listings. Αυτό είναι γεγονός πλατφόρμας, όχι το άρθρο 5. Τα προγράμματα Preferred και Sponsored Benefit κατονομάζονται όπως τα λέει εκείνη η σελίδα. Δεν προβάλλονται ως το κείμενο των όρων που αξιώνει ο κανονισμός.

Η ΥΑ 4109/2025 δεν αντιμετωπίζεται εδώ ως κανόνας κατάταξης ή ExtraNet. Δεν προβάλλονται εδώ οι κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για τη διαφάνεια κατάταξης, ούτε ελληνικός φορέας επιβολής του P2B, ούτε δελτίο προστίμων.

Ανοιχτό μένει αν η σελίδα του ExtraNet είναι η περιγραφή του άρθρου 5 στους όρους, ή απλώς συμβουλή συνεργάτη δίπλα σε εκείνη την υποχρέωση.