ΥΑ 4109/2025: το μισθωμένο κατάλυμα έτοιμο έως τις 15:00 — υποκατάσταση χωρίς ορισμό «ίδιας περιοχής»
Στο ΦΕΚ Β 1546/1.4.2025 δημοσιεύθηκε η ΥΑ 4109/11.3.2025, Κανονισμός Σχέσεων Παρόχων Τουριστικών Καταλυμάτων και Πελατών. Ο κανονισμός εφαρμόζεται στη σύμβαση διαμονής μεταξύ παρόχου και πελάτη, με ή χωρίς μεσολάβηση τρίτου, και δη χωρίς να εξαρτά την εφαρμογή από το αν η κράτηση πέρασε από ηλεκτρονική πλατφόρμα. Ο δεσμός είναι ιδιωτικός: ο πάροχος πώλησε έναν χρόνο και έναν τόπο, και ο κίνδυνος να μην αποδοθούν εκείνα ανήκει σε εκείνον που τα πούλησε, όχι στον πελάτη που εμφανίστηκε στην ώρα του.
Ο πάροχος οφείλει να τηρεί διαθέσιμο το μισθωμένο κατάλυμα και τις εγκαταστάσεις για όλη τη διάρκεια της σύμβασης και δεν επιτρέπεται να συνάψει μίσθωση όταν εκείνα τα καταλύματα δεν είναι διαθέσιμα. Το μισθωμένο κατάλυμα πρέπει να είναι διαθέσιμο έως τις 15:00 της συμφωνημένης ημέρας άφιξης. Η υπερκράτηση, ως εμπορική πρακτική πώλησης περισσότερων μονάδων από όσες μπορούν να αποδοθούν, προσκρούει σε εκείνη την απαγόρευση: ο κανονισμός δεν τη βαφτίζει με άλλη λέξη, αλλά κλείνει το αποτέλεσμα, και δη μεταφέρει στον πάροχο τον κίνδυνο της ισοδύναμης παροχής αντί να του δώσει δικαίωμα λύσης.
Αν το μισθωμένο κατάλυμα δεν μπορεί να αποδοθεί για τη συμφωνημένη περίοδο, ο πάροχος οφείλει να εξασφαλίσει άλλο κατάλυμα τουλάχιστον της ίδιας επίσημης κατηγορίας, στην ίδια περιοχή, με τουλάχιστον τις ίδιες παροχές, για το σύνολο ή το υπόλοιπο της διαμονής, και να επιβαρυνθεί τα έξοδα μεταφοράς και το τυχόν επιπλέον μίσθωμα. Στο ίδιο φύλλο οι λέξεις «ίδια περιοχή» και «ίδιες παροχές» δεν ορίζονται: δεν προστίθεται εδώ χιλιόμετρο, δήμος ή κατάλογος ανέσεων ως δήθεν ορισμός του νομοθέτη. Η σύμβαση διαμονής μπορεί ωστόσο να κατονομάσει τον τόπο που πωλήθηκε (δήμος, νησί, συγκεκριμένη ακτή) και τις παροχές που εμφανίστηκαν στην κράτηση (πρωινό, στάθμευση, θέα όπως πουλήθηκε), ώστε η υποκατάσταση να κριθεί έναντι εκείνου του καταλόγου και όχι έναντι μιας λέξης που το φύλλο αξιώνει και δεν μετρά. Μολονότι το κενό μένει στο φύλλο, η ιδιωτική αυτονομία δεν εμποδίζεται να περιγράψει τι θεωρεί ισοδύναμο, αρκεί να μην παρουσιάζει εκείνη την περιγραφή ως κείμενο της ΥΑ.
Για κράτηση μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας η έγγραφη επιβεβαίωση γίνεται αποκλειστικά από τους φορείς της πλατφόρμας. Το άρθρο 6 ρυθμίζει ακύρωση και μη εμφάνιση από την πλευρά του πελάτη και δεν χορηγεί στον πάροχο δικαίωμα αποχώρησης την τελευταία στιγμή. Ο πελάτης υποχρεούται να αποδεχθεί το κρατημένο κατάλυμα, εκτός αν δεν είναι το συμφωνημένο, και να το διατηρήσει για τη συμφωνημένη διάρκεια. Με τον τρόπο αυτό ο κανονισμός κατανέμει τον κίνδυνο: ο πελάτης δεν μπορεί να αρνηθεί το δωμάτιο που του πουλήθηκε, ο πάροχος δεν μπορεί να το αντικαταστήσει με μονομερή λύση μέσω του άρθρου του πελάτη.
Έναντι διοργανωτών οργανωμένων ταξιδιών εφαρμόζονται μόνο ορισμένα άρθρα του κανονισμού, μεταξύ τους το άρθρο 4 παράγραφος 4, μαζί με το π.δ. 7/2018. Το σώμα του διατάγματος δεν ανοίχθηκε σε αυτό το πέρασμα και δεν εκτίθεται. Παράβαση του κανονισμού επισύρει διοικητικό πρόστιμο από 300,00 ευρώ έως 5.000,00 ευρώ, που επιβάλλει ο προϊστάμενος της αρμόδιας περιφερειακής υπηρεσίας τουρισμού. Το πρόστιμο δεν είναι αποζημίωση του πελάτη: η διοικητική κύρωση και η αστική αξίωση βαδίζουν σε χωριστές γραμμές, και δη το ποσό των 300 έως 5.000 ευρώ δεν κλείνει από μόνο του τη ζημία της χαμένης νύχτας.
Στη σχέση παρόχου και πελάτη εφαρμόζονται το ελληνικό δίκαιο και ο Αστικός Κώδικας, και αρμόδια είναι τα δικαστήρια της πόλης όπου βρίσκεται το κατάλυμα. Μεμονωμένα άρθρα του Αστικού Κώδικα δεν ανοίχθηκαν ως επίσημο κείμενο και δεν προβάλλονται. Ασφαλώς δε η παραπομπή στον Κώδικα ως σώμα δεν επιτρέπει να εισαχθούν εδώ αριθμοί άρθρων που δεν ανοίχθηκαν.
Όταν ο επισκέπτης κλείνει κατάλυμα μέσω Booking.com, η Booking.com B.V. παρέχει την Πλατφόρμα και δεν είναι συμβατικό μέρος στη διαμονή, η οποία συνάπτεται απευθείας με τον πάροχο της υπηρεσίας. Με την κράτηση μέσω της Πλατφόρμας δημιουργείται άμεση σύμβαση μεταξύ καταλύματος και επισκέπτη. Η Booking.com δεν είναι μέρος εκείνης της σύμβασης. Υπάρχουν λοιπόν δύο δεσμοί: ο ένας είναι η διαμονή, που διέπεται από την ΥΑ και το ελληνικό δίκαιο της πόλης του καταλύματος, ο άλλος είναι η σχέση καταλύματος και πλατφόρμας, που δεν υποκαθιστά το άρθρο 4 παράγραφος 4.
Στους Γενικούς Όρους Παράδοσης προς τα καταλύματα, το κατάλυμα δεν επιτρέπεται να ακυρώσει ηλεκτρονική κράτηση. Αν το ξενοδοχείο δεν μπορεί να παραδώσει το κλεισμένο δωμάτιο, οι ίδιοι όροι ζητούν από το κατάλυμα να καταβάλει κάθε προσπάθεια για ισάξια ή καλύτερη εναλλακτική χωρίς επιπλέον χρέωση και να αποζημιώσει εύλογα έξοδα μετεγκατάστασης, με προθεσμίες 30 λεπτών, 2 ωρών ή 24 ωρών μετά ειδοποίηση της Booking.com και πληρωμή τιμολογίου σε 14 ημέρες. Αυτό είναι όρος πλατφόρμας, όχι το άρθρο 4 παράγραφος 4. Το ρολόι των 30 λεπτών μετρά την υποχρέωση προς την πλατφόρμα, ενώ η ΥΑ μετρά την υποχρέωση προς τον πελάτη χωρίς εκείνα τα λεπτά.
> ΈξτραΝετ (ένθετο, όχι άνοιγμα). Η οθόνη που ζητά «alternative property» δεν είναι το ΦΕΚ. Οι προθεσμίες 30 λεπτά / 2 ώρες / 24 ώρες και το τιμολόγιο των 14 ημερών ανήκουν στον όρο 2.6.1 των Γενικών Όρων Παράδοσης.
Αν ο επισκέπτης ακυρώσει ή δεν εμφανιστεί, το τέλος και κάθε επιστροφή εξαρτώνται από την πολιτική του παρόχου όπως εμφανίστηκε στη διαδικασία κράτησης. Όπου η Booking.com οργανώνει την πληρωμή, η πληρωμή του επισκέπτη περιγράφεται ως οριστική εξόφληση της οφειλόμενης τιμής προς τον πάροχο. Αυτό δεν είναι ανώτατο όριο ελληνικού δικαίου. Οι όροι της πλατφόρμας ορίζουν ότι η μεγαλύτερη ευθύνη της Booking.com ή οποιουδήποτε παρόχου είναι το κόστος της κράτησης όπως αναγράφεται στο μήνυμα επιβεβαίωσης. Η ρήτρα εκείνη δεσμεύει, ενδεχομένως, το ζεύγος πλατφόρμας, όχι κατ ανάγκην το δικαστήριο της πόλης του καταλύματος ως προς την αστική αξίωση του πελάτη.
Δεν προβάλλονται εδώ ο ν. 2251/1994, μεμονωμένα άρθρα του Αστικού Κώδικα, ο ν. 4276/2014, ο ν. 3270/2004, το σώμα του π.δ. 7/2018 ή ανακοίνωση υπουργείου.
Πίνακας
| Μέγεθος | Τι λέει το ανοιχθέν χαρτί | | Ημέρα άφιξης | μονάδα διαθέσιμη έως 15:00 | | Υποκατάσταση | ίδια επίσημη κατηγορία, ίδια περιοχή, ίδιες παροχές, μεταφορά και επιπλέον μίσθωμα στον πάροχο | | Διοικητικό πρόστιμο | 300,00 έως 5.000,00 ευρώ, προϊστάμενος περιφερειακής υπηρεσίας τουρισμού, όχι αποζημίωση πελάτη | | Πλατφόρμα (GDT) | 30 λεπτά / 2 ώρες / 24 ώρες μετά ειδοποίηση, τιμολόγιο 14 ημέρες. Δεν είναι το άρθρο 4 παρ. 4 |
Κλείσιμο
Ανοιχτό μένει τι σημαίνει, μέσα στο ίδιο το φύλλο, «ίδια περιοχή» και «ίδιες παροχές». Χωρίς ορισμό εκεί, η ισοδυναμία δεν κλείνει με λέξη εκτός κειμένου. Η σύμβαση μπορεί να κατονομάσει τόπο και παροχές που πουλήθηκαν, χωρίς να προσθέσει χιλιόμετρα στο ΦΕΚ.